rozum


rozum
rozum {{/stl_13}}{{stl_8}}rz. mnż I, D. -u, Mc. rozummie {{/stl_8}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}1. {{/stl_12}}{{stl_7}}'właściwa człowiekowi zdolność pojmowania, wnioskowania, wydawania sądów, umożliwiająca mu poznanie rzeczywistości; umysł': {{/stl_7}}{{stl_10}}Człowiek o niepospolitym rozumie. Ogarnąć, objąć, pojmować, poznawać rozumem. Odwołać się do rozumu. Przewyższać kogoś rozumem. Przeciwstawiać uczucia i rozum. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}2. {{/stl_12}}{{stl_7}}'rozsądek życiowy, roztropność': {{/stl_7}}{{stl_10}}Praktyczny, prosty, trzeźwy, zdrowy rozum. Nabrać rozumu, stracić rozum. Kierować się rozumem.{{/stl_10}}{{stl_18}}ZOB. {{/stl_18}}{{stl_10}}brać – wziąć {{/stl_10}}{{stl_8}}{coś} {{/stl_8}}{{stl_7}}na chłopski rozum; brać – wziąć {{/stl_7}}{{stl_8}}{coś} {{/stl_8}}{{stl_7}}na rozum; być niespełna rozumu; chłopski rozum; dostawać – dostać małpiego rozumu; iść [pójść, skoczyć] po rozum do głowy; mieć swój rozum; mieć więcej szczęścia niż rozumu; na chłopski [zdrowy, prosty] rozum; na mój (prosty) rozum{{/stl_7}}{{stl_7}}; nauczyć {{/stl_7}}{{stl_8}}{kogoś} {{/stl_8}}{{stl_7}}rozumu; nie grzeszyć rozumem [odwagą i in.]; nie mieć rozumu (w głowie [i syn.]); niespełna rozumu; postradać zmysły (rozum); {{/stl_7}}{{stl_8}}{ktoś} {{/stl_8}}{{stl_7}}pozjadał [zjadł] wszystkie rozumy; przemówić {{/stl_7}}{{stl_8}}{komuś} {{/stl_8}}{{stl_7}}do rozsądku [rozumu]; ruszać – ruszyć rozumem [głową i syn.]; też rozum; tracić – stracić rozum [zmysły]; uczyć się – nauczyć się rozumu {{/stl_7}}

Langenscheidt Polski wyjaśnień. 2015.

Look at other dictionaries:

  • rozum — ×rozum̃ (l. razem) adv., rõzum drauge, kartu: Gyvenom rozum̃ Rud. Užaugo rõzum brolavoj Str. Jaučius ganėm rozum̃ Mrc …   Dictionary of the Lithuanian Language

  • rozum — m IV, D. u, Ms. rozummie; lm M. y, D. ów 1. «władza poznawcza umysłu ludzkiego, zdolność myślenia, poznawania, wykrywania związków zależności między postrzeganymi rzeczami, zjawiskami i formułowania sądów, orzekania o tych zjawiskach i… …   Słownik języka polskiego

  • rozum — 1. Brać coś na rozum «zastanawiać się nad czymś, rozważać coś»: Może dlatego właśnie, że instynkt jest tak zawodny, lubimy brać wszystko na rozum. Cosm 7/1999. 2. Iść, pójść, sięgnąć, pot. skoczyć po rozum do głowy «zastanowiwszy się znaleźć na… …   Słownik frazeologiczny

  • Tom Rozum — (born Connecticut, 1951) is a Northern California based American bluegrass mandolinist and singer, best known for his long time collaboration with Laurie Lewis . Rozum has been nominated for a Grammy for his 1996 album with Lewis, The Oak and the …   Wikipedia

  • Karl Rozum — (* 1. Jänner 1937 in St. Pölten; † 2. Dezember 1988 in Wien) war ein österreichischer Politiker (ÖVP) und Privatangestellter. Er war von 1974 bis 1988 Abgeordneter zum Landtag von Niederösterreich. Rozum besuchte die Volks und Hauptschule in… …   Deutsch Wikipedia

  • iść [pójść, skoczyć] po rozum do głowy — {{/stl 13}}{{stl 33}} zastanawiać się, przemyśleć coś i zrealizować :{{/stl 33}}{{stl 10}}Poszedł po rozum do głowy i zrozumiał swój błąd. Nie mógł sobie poradzić, aż w końcu poszedł po rozum do głowy. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • mieć swój rozum — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} postępować rozsądnie, sprytnie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Jeśli mówisz, że żonę trzyma krótko, to znaczy, że ma swój rozum. {{/stl 10}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}2. {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • chłopski rozum — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} myślenie realistyczne, oparte na praktyce i zdrowym rozsądku, trzeźwe, obywające się bez teoretyzowania : {{/stl 7}}{{stl 10}}Ze swoim chłopskim rozumem całkiem nieźle radził sobie z nowymi zadaniami.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • na chłopski [zdrowy, prosty] rozum — {{/stl 13}}{{stl 7}} trzeźwo, rozsądnie, rozważnie, praktycznie, krytycznie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Tak na zdrowy rozum, to nie ma się o co kłócić. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • na mój (prosty) rozum — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} według mnie, moim zdaniem, moim skromnym zdaniem : {{/stl 7}}{{stl 10}}Na mój prosty rozum to nie było uczciwe. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień